Her yıl gelişiyle gönülleri ferahlatan, gidişiyle ise hüzünlendiren Ramazan ayı, takvimler her döndüğünde 10 gün kadar erkene denk geliyor. Bu durum, Müslümanlara senenin farklı mevsimlerinde oruç tutma fırsatı sunuyor. Peki, bu durumun ardındaki sebep ne? Merak edilen bu sorunun yanıtını, iyi10.net okurları için tüm detaylarıyla araştırdık.
HİCRİ VE MİLADİ TAKVİMİN FARKI
2025 yılında Mart ayının başına denk gelen ve Müslümanların büyük bir özlemle beklediği Ramazan ayı, İslam inancında bin aydan daha hayırlı olarak kabul ediliyor. Ancak, Ramazan ayının her yıl neden 10 gün önce başladığı konusu, pek çok kişinin kafasını kurcalıyor. Bu durumun temelinde, Hicri ve Miladi takvimler arasındaki fark yatıyor. Ramazan ayı, Hicri takvime göre belirlendiği için, Miladi takvimde her yıl farklı bir tarihe denk geliyor.
Hicri takvim, Hz. Ömer (ra) döneminde, Hicret’in 17. yılında alınan bir kararla hayata geçirildi. Hicret’in gerçekleştiği yıl, Hicri takvimin ilk yılı olarak kabul edildi ve Muharrem ayı da yılbaşı olarak belirlendi. Bu takvimin başlangıcı, 1 Muharrem 622 tarihine denk geliyor.
HİCRİ TAKVİMİN ÖZELLİKLERİ
Müslümanlar tarafından benimsenen Hicri takvim, İslam’daki özel günlerin hesaplanmasında kullanılıyor. Ayın hareketlerine göre hesaplanan bu takvim, 12 aydan oluşuyor. Bu aylar sırasıyla Muharrem, Safer, Rebiülevvel, Rebiülahir, Cemayizelevvel, Cemayizelahir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce’dir.
İslam ülkelerinde yaygın olarak kullanılan Hicri takvim, Hz. Muhammed (SAV)’in 622 yılında Mekke’den Medine’ye hicretiyle başlıyor. Hicri-Kameri takvim olarak da bilinen bu takvim, ayın dünya etrafındaki dönüşüne göre şekilleniyor.
Yunus Suresi’nin 5. ayetinde, “Güneşi bir ışık, Ay’ı bir nur yapan, vaktinizi ve hesabınızı bilesiniz diye Ay’a menziller takdir eden de odur. Allah bütün bunları boş yere değil, hak ve hikmetle yaratmıştır. O, bilgi sahibi bir topluluk için âyetlerini işte böyle açıklar” buyruluyor.
MİLADİ VE HİCRİ TAKVİMİN KARŞILAŞTIRILMASI
Miladi Takvim:
Bir yıl 12 aydan oluşur.
365 gün 6 saat sürer.
Mevsimler sabittir.
Güneşin hareketlerine göre hesaplanır.
Hz. İsa’nın (as) doğumu esas alınır.
Hicri Takvim:
Bir yıl 12 aydan oluşur.
İslam dünyası tarafından kullanılır.
Ayın hareketlerine göre hesaplanır.
Hz. Ali’nin (ra) önerisiyle kullanılmaya başlanmıştır.
Bakara Suresi’nin 189. ayetinde, “Sana yeni doğan aylardan sorarlar. De ki: Onlar insanlar için ve hac vakitleri için birer zaman ölçüsüdür. İyilik, evlere arkadan girmekte değildir. Asıl iyilik, nefsini günahlardan sakınan takva sahibinin iyiliğidir. Evlerinize kapılarından girin ve Allah’tan korkun, tâ ki, kurtuluşa eresiniz” buyruluyor.
BİLİMSEL BİR AÇIKLAMASI VAR MI?
Ramazan ayının her yıl 10 gün kadar erkene gelmesinin ardında yatan bilimsel bir açıklama mevcut. Bu durum, temelde iki farklı takvim sistemi arasındaki farktan kaynaklanıyor: Hicri (Kameri) takvim ve Miladi (Gregoryen) takvim.
İşte bilimsel açıklamanın ayrıntıları:
Hicri Takvim ve Ay’ın Döngüsü:
Hicri takvim, Ay’ın Dünya etrafında dönmesine dayanır. Bir kameri ay, Ay’ın evrelerinin tamamlanmasıyla yaklaşık 29,5 gün sürer.
Bir Hicri yıl, 12 kameri aydan oluşur ve yaklaşık 354 gün sürer.
Miladi Takvim ve Güneş’in Döngüsü:
Miladi takvim ise Dünya’nın Güneş etrafında dönmesine dayanır. Bir Miladi yıl, yaklaşık 365,25 gün sürer.
Takvimler Arasındaki Fark:
İki takvim arasındaki bu yaklaşık 11 günlük fark, Ramazan ayının her yıl Miladi takvimde 10-11 gün kadar erkene gelmesine neden olur.
Bu durum, Hicri takvimin Miladi takvimden daha kısa olmasından kaynaklanır.
Mevsimsel Değişim:
Bu nedenle, Ramazan ayı yıllar içinde mevsimler arasında döner. Bazı yıllar yaz aylarına denk gelirken, bazı yıllar kış aylarına denk gelebilir.
Yaklaşık olarak her 32 senede bir Ramazan ayı aynı tarihlere denk gelir.
